Η Ελλάδα έχει πλέον ειδικό νόμο για τη δέσμευση, τη χρήση, τη μεταφορά και την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Δείτε ποιος αποφασίζει σε κάθε βήμα, ποιες προθεσμίες ορίζει ο νόμος και τι κοστίζει η κατοχή μιας άδειας, με τη διάταξη πίσω από κάθε αναφορά.
Τελευταία ενημέρωση: · Και στα αγγλικά: Carbon capture and storage in Greece
| Βήμα | Ποιος αποφασίζει | Προθεσμία ή διάρκεια | Διάταξη |
|---|---|---|---|
| Δέσμευση σε εγκατάσταση | Η αρχή που εκδίδει την άδεια λειτουργίας της εγκατάστασης, με εισήγηση της Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. | Επιτρέπεται όταν η άδεια λειτουργίας περιέχει τη δυνατότητα δέσμευσης | άρθ. 5 |
| Μεταφορά μέσω δικτύου | Το αρμόδιο όργανο του ΥΠΕΝ, με εισήγηση της Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. | Απαιτείται άδεια μεταφοράς | άρθ. 7 παρ. 1 |
| Άδεια εξερεύνησης | Η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. | Διαγωνισμός εντός 6 μηνών από την απόφαση για την περιοχή· τουλάχιστον 2 μήνες για αιτήσεις· ισχύς έως 5 έτη | άρθ. 10 |
| Εξερεύνηση από κατόχους δικαιωμάτων υδρογονανθράκων, εντός της περιοχής τους | Η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. | Αίτηση έως την 1η Ιουνίου 2035· απόφαση εντός 6 μηνών | άρθ. 36 |
| Άδεια αποθήκευσης | Το αρμόδιο όργανο του ΥΠΕΝ, με εισήγηση της Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π., μετά τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής | Έκδοση εντός 12 μηνών από την αίτηση· ισχύς 20 έως 25 έτη | άρθ. 12, 14, 16 |
| Χρήση αιγιαλού και βυθού | Κοινή υπουργική απόφαση, με εισήγηση της Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. | Απευθείας παραχώρηση, χωρίς δημοπρασία, μετά την ΑΕΠΟ | άρθ. 36Α |
| Ευθύνη μετά το κλείσιμο | Μεταβιβάζεται στην Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. | Όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου | άρθ. 23 |
Το πλαίσιο είναι ο ν. 5261/2025, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 231 στις 12 Δεκεμβρίου 2025. Το Μέρος Α΄, άρθρα 1 έως 41, ρυθμίζει τη δέσμευση, τη χρήση, τη μεταφορά, την υγροποίηση και την αποθήκευση CO2 και ενσωματώνει την Οδηγία 2009/31/ΕΚ. Ο ν. 5299/2026 (ΦΕΚ Α΄ 67, 5 Μαΐου 2026) διόρθωσε διατάξεις του, μεταξύ άλλων τα άρθρα 7, 17 και 23, και πρόσθεσε το άρθρο 36Α για τη χρήση του βυθού της θάλασσας.
Δύο αρχές πλαισιώνουν όλα τα υπόλοιπα. Η αρμοδιότητα εξερεύνησης και αποθήκευσης CO2 σε γεωλογικούς σχηματισμούς ανήκει αποκλειστικά στο Ελληνικό Δημόσιο (άρθ. 8 παρ. 1). Και ένας τόπος χωροθετείται ως τόπος αποθήκευσης μόνο εάν, υπό τις προτεινόμενες προϋποθέσεις χρήσης, δεν υπάρχει σημαντικός κίνδυνος διαρροής, ούτε σημαντικός κίνδυνος για το περιβάλλον ή την υγεία, ούτε ζήτημα εθνικής ασφάλειας (άρθ. 9 παρ. 2).
Αρμόδια αρχή CCS είναι η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε.), που συνεργάζεται με τις υπηρεσίες του ΥΠΕΝ και άλλους φορείς του δημοσίου όπου χρειάζεται (άρθ. 4).
Ο καταμερισμός μετρά για τον προγραμματισμό. Τις άδειες εξερεύνησης τις εκδίδει η ίδια η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. (άρθ. 10 παρ. 1). Την άδεια αποθήκευσης και την άδεια μεταφοράς τις εκδίδει το αρμόδιο όργανο του ΥΠΕΝ, με εισήγηση της Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. (άρθ. 12 παρ. 1 και 7 παρ. 1). Η δέσμευση μένει στην αρχή που αδειοδοτεί την εγκατάσταση: επιτρέπεται όταν η άδεια λειτουργίας περιέχει τη δυνατότητα δέσμευσης, και η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. εισηγείται σε αυτή την αρχή για τη δυνατότητα δέσμευσης και τα αναγκαία μέτρα (άρθ. 5).
Η εξερεύνηση απαιτεί άδεια από την Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π., και ο κάτοχός της έχει αποκλειστικό δικαίωμα εξερεύνησης του τόπου που καλύπτει (άρθ. 10 παρ. 1 και 2). Εντός έξι μηνών από την υπουργική απόφαση που ορίζει την περιοχή, η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. εκδίδει διακήρυξη διεθνούς ανοικτής διαγωνιστικής διαδικασίας, που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με προθεσμία αιτήσεων τουλάχιστον δύο μηνών (άρθ. 10 παρ. 4). Η άδεια εξερεύνησης ισχύει έως πέντε έτη (άρθ. 10 παρ. 7) και δημοσιεύεται σε περίληψη στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως εντός 20 ημερών από την έκδοσή της (άρθ. 10 παρ. 8).
Υπάρχει και χωριστή οδός για εταιρείες που ήδη κατέχουν δικαίωμα ή άδεια έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων κατά τον ν. 2289/1995. Έως την 1η Ιουνίου 2035 μπορούν να ζητήσουν άδεια εξερεύνησης για σχηματισμούς εντός της παραχωρηθείσας περιοχής τους, με βάση τα υπάρχοντα γεωλογικά, γεωφυσικά και γεωτρητικά δεδομένα, και η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. αποφασίζει εντός έξι μηνών (άρθ. 36).
Ο φορέας εξερεύνησης ενός τόπου έχει προτεραιότητα για την άδεια αποθήκευσης, εφόσον έχει τηρήσει τους όρους της άδειας εξερεύνησης, έχει ολοκληρώσει την εξερεύνηση, έχει υποβάλει τα στοιχεία και έχει καταθέσει την αίτηση πριν λήξει η άδεια εξερεύνησης (άρθ. 12 παρ. 3). Αν χάσει την προτεραιότητα, η άδεια αποθήκευσης δίνεται με διεθνή ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία (άρθ. 13).
Η άδεια αποθήκευσης εκδίδεται εντός δώδεκα μηνών από την υποβολή της αίτησης (άρθ. 12 παρ. 4). Στο μεταξύ, η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. κοινοποιεί την αίτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσα σε έναν μήνα από την παραλαβή της, και η Επιτροπή διατυπώνει γνώμη για το σχέδιο της άδειας, η οποία δεν είναι δεσμευτική (άρθ. 14 παρ. 1 και 3). Η άδεια ισχύει τουλάχιστον 20 και το πολύ 25 έτη από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (άρθ. 16 παρ. 1).
Στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ, δεν προκύπτει υποχρέωση παράδοσης δικαιωμάτων για εκπομπές που έχει επαληθευθεί ότι δεσμεύθηκαν και μεταφέρθηκαν για μόνιμη αποθήκευση σε εγκατάσταση με ισχύουσα άδεια κατά την Οδηγία 2009/31/ΕΚ (Οδηγία 2003/87/ΕΚ, άρθ. 12 παρ. 3α). Ένας τόνος που δεσμεύθηκε γλιτώνει δικαίωμα εκπομπής μόνο αν φτάσει σε αδειοδοτημένο τόπο αποθήκευσης και η μεταφορά επαληθευθεί. Άρα η άδεια αποθήκευσης, και η τεκμηρίωση που ακολουθεί κάθε τόνο μέχρι εκεί, είναι τα έγγραφα πάνω στα οποία στηρίζεται το επιχειρηματικό σχέδιο.
Όταν ένας τόπος αποθήκευσης κλείσει, οι υποχρεώσεις για την παρακολούθηση και τα διορθωτικά μέτρα, για την επιστροφή δικαιωμάτων σε περίπτωση διαρροών και για τα προληπτικά μέτρα και τα μέτρα αποκατάστασης μεταβιβάζονται στην Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Οι προϋποθέσεις είναι σωρευτικές: τα στοιχεία αποδεικνύουν ότι το αποθηκευμένο CO2 διατηρείται πλήρως και μονίμως απομονωμένο, έχει παρέλθει η ελάχιστη περίοδος που ορίζει η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π., έχουν εκπληρωθεί οι οικονομικές υποχρεώσεις, και ο τόπος έχει σφραγιστεί και οι εγχυτικές εγκαταστάσεις έχουν αφαιρεθεί (άρθ. 23 παρ. 1 και 2).
Η έκδοση άνθρακα του MitOS κρατά μητρώο παρτίδων με αλυσίδα φύλαξης, κύκλους MRV και επαλήθευσης, απόθεμα πιστωτικών μονάδων και γραφείο χρηματοδότησης που υπολογίζει τον δανεισμό όπως θα τον υπολόγιζε ένας δανειστής. Ένα σύντομο demo, στο δικό σας έργο.
Ο ν. 5261/2025 (ΦΕΚ Α΄ 231/12.12.2025), Μέρος Α΄, άρθρα 1 έως 41, όπως διορθώθηκε και συμπληρώθηκε με τον ν. 5299/2026.
Η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε. (άρθ. 4). Εκδίδει τις άδειες εξερεύνησης· τις άδειες αποθήκευσης και μεταφοράς τις εκδίδει το ΥΠΕΝ με εισήγησή της.
Ο νόμος ορίζει δώδεκα μήνες από την αίτηση για την έκδοσή της (άρθ. 12 παρ. 4). Ισχύει από 20 έως 25 έτη από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (άρθ. 16 παρ. 1).
Μπορεί να ζητήσει, έως την 1η Ιουνίου 2035, άδεια εξερεύνησης για σχηματισμούς εντός της παραχωρηθείσας περιοχής του, και η Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. αποφασίζει εντός έξι μηνών (άρθ. 36). Για την αποθήκευση χρειάζεται στη συνέχεια άδεια αποθήκευσης, όπως για κάθε τόπο.
Διατυπώνει γνώμη για το σχέδιο της άδειας αποθήκευσης. Η γνώμη δεν είναι δεσμευτική, αλλά αν η άδεια αποκλίνει από αυτήν, η απόκλιση αιτιολογείται (άρθ. 14).
Η σελίδα συνοψίζει διατάξεις για ενημέρωση και δεν υποκαθιστά νομική ή τεχνική συμβουλή για συγκεκριμένο έργο. Οι διατάξεις ελέγχθηκαν στο πρωτότυπο ΦΕΚ στις 5 Οκτωβρίου 2026. Αυθεντική είναι μόνο η επίσημη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Οι υπουργικές αποφάσεις του άρθρου 40 του ν. 5261/2025 ρυθμίζουν περαιτέρω λεπτομέρειες, και κάθε έργο κρίνεται με τα δικά του δεδομένα.
Permitting energy projects is a labyrinth. MitOS is the thread.
